11 gün süren muhalif taarruzun ardından Şam’ın düşmesi ve Beşar Esad’ın Rusya’ya kaçmasıyla, Suriye’de 50 yılı aşkın süredir devam eden Esad rejimi sona erdi. Hayat Tahrir el-Şam (HTŞ) liderliğindeki muhalif koalisyonun zaferi, Orta Doğu’da dengeleri kökten değiştirdi.

Esad Rejiminin Sonu
Pazartesi günü, Şam’da muhalif güçlerin kontrolü sağlamasıyla Esad rejimi resmen çöktü. Rusya’nın Viyana Büyükelçisi Mikhail Ulyanov, Esad ve ailesine Rusya’da sığınma hakkı tanındığını duyurdu. Batılı liderler bu gelişmeyi memnuniyetle karşılarken, ABD Başkanı Joe Biden, “Suriye belirsiz bir döneme girdi” diyerek ihtiyatlı bir açıklama yaptı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Esad rejiminin sonunu "barbarlığa karşı bir zafer" olarak nitelendirdi.

HTŞ’nin Tartışmalı Liderliği
HTŞ, ABD, Türkiye ve Birleşmiş Milletler tarafından terör örgütü olarak tanınmaya devam ediyor. HTŞ’nin lideri Ebu Muhammed el-Colani, zaferin ardından yaptığı konuşmada, “Bu, bölgede yeni bir tarih yazıyor” ifadelerini kullanarak dayanışma çağrısında bulundu. Ancak örgütün geçmişteki radikal bağlantıları, yeni yönetimin uluslararası toplum tarafından nasıl karşılanacağı konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Jeopolitik Değişim
Şam’ın düşüşü, İran ve Rusya’nın Orta Doğu’daki etkisini zayıflattı. İran’ın Hizbullah’a silah sevkiyatında kullandığı Suriye sınırları üzerindeki kontrolü kaybetmesi ve Rusya’nın Akdeniz’deki askeri üslerinin tehlikeye girmesi olası sonuçlar arasında. İsrail ise Esad rejiminin çökmesinde "doğrudan rol oynadığını" açıkladı.

Mülteciler İçin Yeni Umut
Savaşın sona ermesi, Türkiye, Lübnan ve Ürdün’de yaşayan milyonlarca Suriyeli mülteci için eve dönüş umutlarını artırdı. Ancak ülkenin yeniden inşası büyük bir zorluk olarak öne çıkıyor.

Hapishaneler Boşaltıldı
HTŞ yönetimi, hapishanelerden mahkumları serbest bıraktı ve genel af ilan etti. Yıllardır kayıp yakınlarına kavuşan aileler sokaklarda sevinç gösterileri düzenledi. Ancak insan hakları örgütleri, halen kayıp tutukluların bulunabileceği yeraltı hapishanelerini araştırmaya devam ediyor.

Mezhepsel Dengenin Önemi
HTŞ lideri el-Colani, Suriye’nin mezhepsel çeşitliliğine dikkat çekerek, farklı gruplar arasında barışın sağlanması gerektiğini vurguladı. Ancak HTŞ’nin geçmişteki radikal bağlantıları, ülkedeki azınlıklar için endişe kaynağı olmaya devam ediyor.

Yeni Bir Dönem Başlıyor
Suriye’nin geleceği için zorlu bir yeniden inşa süreci gerekiyor. Yıllarca süren savaşın ardından, halkın yaralarını sarmak ve uluslararası destekle ülkeyi yeniden inşa etmek zaman alacak. Ancak bu zafer, Suriyeliler için yeni bir başlangıcın umudunu taşıyor.