Dünyanın en popüler masa oyunlarından biri olan Monopoly, bazen yalnızca eğlence aracı olmaktan daha fazlasına dönüştü. Bu efsane oyun, savaş yıllarında esaretten kurtulmanın bileti oldu.

1903 yılında Lizzie Maggie tarafından tasarlanan ve ekonomik dinamikleri öğretmeyi amaçlayan Monopoly, II. Dünya Savaşı sırasında İngiliz Gizli Servisi MI9 tarafından, Alman esir kamplarındaki askerleri kurtarmak için kullanıldı. MI9, esirlere güvenli bir şekilde yardım gönderebilmek için İngiltere'deki Monopoly üreticisi Waddington ile iş birliği yaptı ve özel bir sürüm hazırladı.

Bu özel Monopoly setleri, gizli haritalar, gerçek para ve kaçış planları içeren şifreler barındırıyordu. Oyun kutularının karton bölmelerine gizlice işlenen haritalar, esirlerin özgürlüğe ulaşmalarını sağlayacak rotaları gösteriyordu. Ayrıca, banknotlar arasına yerleştirilen gerçek paralar, esirlerin kaçışı için kullanılıyordu.

Kaçış Planı Nasıl İşliyordu?

Savaş esirlerine yönelik yardımlar, genellikle Kızılhaç gibi kuruluşlar tarafından gönderiliyordu fakat Alman yetkilileri bu paketleri sıkı bir şekilde denetliyordu. Bunun üzerine İngiliz istihbaratı, sahte hayır kurumları kurarak esirlere gizli Monopoly setlerini gönderdi. Nazi kamplarında, esirlerin moralini yüksek tutmak için masa oyunlarına izin veriliyordu, bu da planın başarılı olmasını sağladı.

Esirler, ellerine geçen Monopoly setlerinin aslında bir kaçış planı taşıdığını fark ettiklerinde, oyun bambaşka bir anlam kazandı.

Kaçış Rotaları ve Gizli İşaretler

Oxford’daki Bodleian Library’den Debbie Hall, Monopoly oyunundaki gizli işaretleri şu şekilde açıklıyor: Marylebone İstasyonu, İtalya’ya giden kaçış rotasını gösteriyordu; Mayfair, Norveç, İsveç ve Almanya’ya ulaşılabilecek yolları içeriyordu. “Ücretsiz Park Yeri” ise Kuzey Fransa ve Almanya sınırlarıyla bağlantılıydı.

Oyun tahtasında bulunan "Patent Başvurusu Yapıldı" ibaresi ise gizli mesajların saklandığını belirten bir şifre olarak kullanılıyordu.

35 Bin Esir Özgürlüğüne Kavuştu

Bu özel Monopoly setlerinin yardımıyla, 35 binden fazla esirin Nazi kamplarından kaçmayı başardığı tahmin ediliyor. İngiliz istihbaratının yaratıcı stratejisi sayesinde, sıradan bir masa oyunu tarihteki en büyük kaçış operasyonlarından birine dönüştü.

Bugün hâlâ milyonlarca insan tarafından oynanan Monopoly, yalnızca bir ekonomi oyunu olarak değil, aynı zamanda özgürlüğe giden yolu açan bir strateji aracı olarak tarihe geçti.