Brezilya’nın eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro, 2022 seçimlerinin ardından hükümeti devirmeye yönelik bir komplo kurmakla suçlanıyor. Başsavcılığın hazırladığı iddianameye göre, Bolsonaro ve eski Genelkurmay Başkanı Walter Braga Netto, mevcut Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’yı devirmeyi hedefleyerek darbe planladılar. Suçlamalar arasında, Lula’ya suikast girişimi de yer alıyor. Bolsonaro’nun mahkumiyet alması halinde en az 12 yıl hapis cezasına çarptırılması bekleniyor.
Başsavcılığın suçlamalarına göre Bolsonaro ve eski Genelkurmay Başkanı Netto, ülkede yeni bir yönetim kurma amacıyla bir suç örgütü oluşturdular. Bu soruşturma, Bolsonaro destekçilerinin 2023’te başkent Brasília’da gerçekleştirdiği ayaklanmaların ardından başlatılan iki yıllık bir incelemeye dayanıyor.
Demokratik Düzenin Bozulması
İddianamede, Bolsonaro'nun, ordu içindeki üst düzey isimlerle birlikte darbe yapmayı planladığı ifade ediliyor. Ayrıca, Lula’ya yönelik bir suikast girişimi de suçlamalar arasında yer alıyor. Savcılar, "Demokratik düzene zarar veren eylemlerin sorumluluğu, Jair Bolsonaro liderliğindeki bir suç örgütüne aittir" açıklamasını yaptı.
Bolsonaro'nun eski güvenlik danışmanı Augusto Heleno ve eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Almir Garnier Santos dahil olmak üzere 34 kişi de suçlananlar arasında bulunuyor.
Darbeye Karşı Savunma
Bolsonaro'nun avukatları, eski başkanın demokratik sistemlere karşı bir girişimde bulunmadığını savunuyor. Avukatları, Salı günü yaptıkları açıklamada, "Bolsonaro, Brezilya’nın demokratik kurumlarını yıkmayı hedefleyen bir harekete asla destek vermedi" dedi.
Hukuk uzmanları, Bolsonaro’nun tutuklanmayacağını, ancak mahkumiyet halinde en az 12 yıl hapis cezasına çarptırılabileceğini belirtiyor. Bolsonaro suçlamaları reddetmeye devam ederken, eski başkanın oğlu, Senatör Flavio Bolsonaro, suçlamaları “anayasaya aykırı ve siyasi bir oyun” olarak nitelendirdi. Bolsonaro'nun suçlamalara yanıt vermek için 2 haftası bulunuyor.
2026 Seçimlerine Etkisi
Eğer Yüksek Mahkeme Bolsonaro'yu mahkum ederse, 2026’daki başkanlık seçimlerine katılma hakkını kaybedebilir. 2010 yılında Bolsonaro'nun Kongre üyesi olduğu dönemde desteklediği yasa, temyiz mahkemesinden mahkumiyet kararı almış kişilerin seçimlere katılmasını yasaklıyor.
Lula’nın Düşen Destek Oranı
Analistler, Bolsonaro’nun hala yüksek popülerliğini koruduğunu ancak mevcut başkan Lula’nın destek oranının düştüğünü belirtiyor. Bu ay yayımlanan bir ankete göre, Brezilyalıların yalnızca yüzde 24’ü Lula hükümetini destekliyor, bu oran Lula’nın başkanlığı süresince kaydedilen en düşük destek seviyesi.
Bolsonaro'nun destekçileri, Lula hükümetinin zayıflamasının, eski başkanın gelecekteki siyasi kariyerine olumlu etkiler yapabileceğini düşünüyor.